جفت ارز یا به انگلیسی Currency Pair سنگ بنای معامله در بازارهای مالی است. فرقی نمیکند به دنبال سرمایهگذاری در فارکس باشید یا کریپتو؛ در هر صورت هیچ دارایی به تنهایی معامله نمیشود و شما همیشه ارزش یک ارز را در برابر ارز دیگری میسنجید. در این مقاله به زبان ساده و خلاصه بررسی میکنیم که جفت ارز چیست، انواع آن کدامند و بهترین گزینهها برای ترید کدامند.
جفت ارز چیست؟ (Currency Pair)
جفت ارز به معامله همزمان دو ارز در برابر یکدیگر گفته میشود. بر اساس استاندارد بینالمللی ISO، هر ارز با یک کد ۳ حرفی استاندارد (دو حرف اول نام کشور و حرف سوم نام واحد پول) نمایش داده میشود؛ مانند USD (دلار آمریکا) و EUR (یورو).
اجزای تشکیلدهنده یک جفت ارز
هر جفت ارز از دو بخش اصلی تشکیل شده است که ساختاری کسری دارد:
-
ارز پایه: ارزی است که در سمت چپ قرار دارد. مبنای خرید و فروش شما این ارز است.
-
ارز متقابل یا کوت: ارزی است که در سمت راست قرار دارد و قیمت ارز پایه بر اساس آن بیان میشود. سود و زیان شما نیز با این ارز محاسبه میشود.
مثال: در جفت ارز $EUR/USD = 1.10$، یورو ارز پایه و دلار ارز متقابل است؛ یعنی برای خرید ۱ یورو، باید ۱.۱۰ دلار پرداخت کنید.
جفت ارز در فارکس چیست؟
تمرکز اصلی بازار فارکس (Forex) بر روی تبادل ارزهای دولتی کشورهاست. جفت ارزها در فارکس بر اساس حجم معاملات و کارمزد (اسپرد) به ۳ دسته تقسیم میشوند:
۱. جفت ارز های اصلی (Major Pairs)
این جفتها قلب فارکس هستند. یک طرف آنها حتماً دلار آمریکا (USD) است، بالاترین نقدشوندگی و کمترین کارمزد (اسپرد) را دارند و رفتاری تحلیلپذیرتر دارند.
-
EUR/USD (یورو/دلار) – نام مستعار: فیبر (Fiber)
-
GBP/USD (پوند/دلار) – نام مستعار: کیبل (Cable)
-
USD/JPY (دلار/ین ژاپن) – نام مستعار: نینجا (Ninja)
-
USD/CHF (دلار/فرانک سوئیس) – نام مستعار: سوئیسی (Swissie)
مهمترین جفت ارزهای اصلی عبارتاند از:
۲. جفت ارزهای فرعی یا کراس (Cross / Minor Pairs)
جفت ارزهای فرعی یا Cross Pairs شامل دو ارز مهم هستند، اما دلار آمریکا در آنها حضور ندارد. برای مثال، EUR/GBP، EUR/JPY، GBP/JPY و AUD/JPY از جفت ارزهای کراس محسوب میشوند.
این جفتها معمولاً نقدشوندگی کمتری نسبت به جفتهای اصلی دارند و اسپرد آنها کمی بالاتر است.
-
EUR/GBP (یورو/پوند) – نام مستعار: شانل (Chunnel)
-
GBP/JPY (پوند/ین ژاپن) – نام مستعار: گاپی (Guppy)
۳. جفت ارزهای اگزوتیک (Exotic Pairs)
جفت ارزهای اگزوتیک ترکیبی از یک ارز اصلی و ارز یک کشور با اقتصاد کوچکتر یا در حال توسعه هستند. نمونههایی مانند USD/TRY، USD/ZAR و EUR/TRY در این دسته قرار میگیرند.
این جفتها معمولاً نوسان بالا، اسپرد زیاد و نقدشوندگی کمتری دارند. به همین دلیل، معامله روی آنها برای افراد تازهکار ریسک بیشتری دارد و نیازمند تجربه، مدیریت سرمایه و شناخت بهتر شرایط اقتصادی کشورهاست.
جدول مقایسه انواع جفت ارزهای فارکس
| نوع جفت ارز | نمونهها | میزان نقدشوندگی | میزان اسپرد | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| جفت ارزهای اصلی یا Major | EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD | بسیار بالا | پایین | معاملهگران مبتدی و حرفهای |
| جفت ارزهای فرعی یا کراس | EUR/GBP, EUR/JPY, GBP/JPY, AUD/JPY | متوسط | متوسط | معاملهگران با تجربه متوسط |
| جفت ارزهای اگزوتیک | USD/TRY, USD/ZAR, EUR/TRY | پایین | بالا | معاملهگران حرفهای و ریسکپذیر |
جفت ارز دیجیتال در کریپتو چیست؟ (Trading Pairs)
در بازار ارزهای دیجیتال به جای جفت ارز، اصطلاح جفت معاملاتی یا Trading Pair به کار میرود و نشاندهنده دو دارایی دیجیتال است که مستقیماً به هم تبدیل میشوند.
جفت ارزهای دیجیتال
-
جفت ارزهای استیبلکوین: یک طرف معامله رمزارز پایه و طرف دیگر یک رمزارز با قیمت ثابت (معادل ۱ دلار) مثل تتر قرار دارد؛ مانند BTC/USDT. این جفتها بالاترین حجم معاملاتی کریپتو را دارند.
-
جفت ارزهای کریپتو به کریپتو: معامله مستقیم دو رمزارز بدون واسطه دلار، مانند ETH/BTC که برای نوسانگیری بین دو کوین استفاده میشود.
-
جفت ارزهای فیات: معامله رمزارز با پول سنتی واقعی، مانند BTC/USD یا BTC/IRT (بیتکوین/تومان).
بهترین جفت ارزها برای ترید کدامند؟
اگر به تازگی ترید را شروع کردهاید، انتخاب دارایی مناسب بهای سنگینی از سرمایه شما را نجات میدهد:
-
در فارکس: جفت ارز EUR/USD بهترین گزینه برای شروع است؛ چون کمترین کارمزد را دارد، نقدشوندگی آن ۱۰۰٪ است و اسیر دستکاری قیمت نمیشود.
-
در کریپتو: جفتهای BTC/USDT و ETH/USDT به دلیل حجم معاملات بالا و ثبات بیشتر نسبت به سایر رمزارزها، بهترین گزینهها هستند.
جدول مقایسه جفت ارز فارکس و ارز دیجیتال
| ویژگی | جفت ارز فارکس | جفت ارز دیجیتال (کریپتو) |
| ساعت بازار | ۲۴ ساعته / ۵ روز در هفته (تعطیلی آخر هفته) | ۲۴ ساعته / ۷ روز هفته (بدون تعطیلی) |
| واحد نوسان | پیپ (Pip) - معمولاً رقم چهارم اعشار | بسته به قیمت کوین متغیر است |
| میزان نوسان | محدود و منطقی (معمولاً زیر ۱٪ در روز) | بسیار شدید و پر شتاب (گاهی بالای ۱۰٪) |
تفاوت جفت ارز فارکس و جفت ارز دیجیتال
مهمترین تفاوت جفت ارزهای فارکس و ارز دیجیتال در نوع داراییهاست. در فارکس، جفت ارزها از ارزهای رسمی کشورها تشکیل میشوند، اما در بازار کریپتو، داراییها میتوانند رمزارز، استیبلکوین یا ارز فیات باشند.
تفاوت دیگر، ساعت فعالیت بازار است. بازار فارکس در روزهای کاری هفته فعال است، اما بازار ارز دیجیتال بهصورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته معامله میشود. همچنین نوسانات در بازار کریپتو معمولاً شدیدتر از فارکس است و همین موضوع میتواند هم فرصتساز باشد و هم خطرناک؛ همان ترکیب آشنای سود و دردسر که معاملهگران با علاقه عجیبی دنبالش میروند.
جمعبندی
درک مفهوم جفت ارز (Currency Pair) و شناخت ارز پایه و متقابل، اولین گام برای ورود به دنیای معاملهگری است. برای شروع، توصیه میشود به دلیل هزینههای معاملاتی کمتر و تحلیلپذیری بالاتر، حتماً تمرکز خود را روی جفت ارزهای اصلی (Majors) یا جفتهای پرحجم کریپتو بگذارید و ابتدا در حساب دمو (نمایشی) رفتار آنها را تمرین کنید.
